Spożycie kawy wzrosło z 0,9 kg pod koniec lat 80 do 2,2 kg w 1998 roku, by w 2001 roku osiągnąć poziom 2,5 kg. Nadal jednak większość spożywanej kawy to mieszanki z pewnością nie najlepszych gatunków zaparzane wbrew jakimkolwiek regułom sztuki. Kawa siłą rozpędu dawnych czasów niedostatku do dziś wciąż postrzegana jest w Polsce jako produkt luksusowy i nadal uchodzi za dobry prezent. Nie to, co herbata. Herbata była zawsze i dlatego długo jeszcze Polska będzie krajem „herbacianym”.

O naszej kulturze picia kawy, a właściwie jej braku, najlepiej świadczy to, jak ją najczęściej przygotowujemy. Parzenie poprzez zalewanie wrzątkiem, czyli „po turecku”, w właściwie „po polsku” jest nadal najczęściej stosowaną metodą przygotowania tego napoju. Niektórzy producenci w swej zaradności posunęli się do przygotowania na rynek kawy przeznaczonej właśnie do takiego sposobu parzenia, choć ma dobrą sprawę nie wiadomo, czym oferowany produkt różni się od pozostałych.

Temat kawy szeroko został opisany w raporcie „Kawa po polsku” w miesięczniku Home&Market. Zaprezentowane zostały liczne sieci kawiarni i wśród nich dwie franchisingowe Cafe Nescafe i Pozegnanie z Afryką.

Pierwsza kawiarnia Cafe Nescafe powstała w 2001 roku. W całej Polsce działa 5 lokali, w tym 4 w Warszawie i jeden w Poznaniu. W najbliższym czasie planowane jest otwarcie kolejnych punktów, m.in. w Trójmieście, Wrocławiu oraz Bygdoszczy. W ofercie kawiarni są zarówno kawy marki Nescafe, jak i specjalne rodzaje tego napoju, np. kawa miętowa. Na miejscu klienci mogą poprosić o przyrządzenie napoju tylko dla nich z ulubionych składników. W lokalu są również dostępne napoje z dodatkowymi składnikami smakowymi, np. wanilią, orzechem czy karmelem. Oprócz kaw w sieci kawiarni można nabyć także lekkie, również podawane na ciepło kanapki m.in. dla osób dbających o linię, ciasta i desery lodowe, napoje wyciskane ze świeżych owoców.

Radosław Drabik, channel manager Nestle Polska powiedział Home&Marketowi: -Wraz ze zmianą stylu życia oraz sposobu spędzania wolnego czasu, zmienia się również kultura picia kawy w Polsce. Konsumenci coraz chętniej sięgają po filiżankę kawy poza domem: w drodze do pracy czy w czasie podróży. Nestle chce kreować nową kulturę picia kawy, czemu ma m.in. służyć stworzenie sieci kawiarenek Cafe Nescafe. Dodatkowo sieć firmowych coffee shopów jest dla Nescafe świetnym narzędziem marketingowym.

Ogólnoświatowe trendy pokazują, że sieci coffee shopów stają się szybko popularne trendy pokazują, że sieci coffee shopów stają się szybko popularne i są nie tylko miejscami spotkań, jak tradycyjne kawiarnie; coraz częściej konsumenci sięgają po kubek kawy „na wynos”. Poza modą to dobry biznes. W Warszawie rozwój kawiarni widać najwyraźniej . Większość coffee shopów ma plany ogólnokrajowe, jednak aktualnie ze względu na sytuację ekonomiczną jest tylko kilka miast w Polsce, które mogą zapewnić dobre wyniki inwestorom.

Kolejną siecią franchisingową prezentowaną w miesięczniku Home&Market jest Pożegnanie z Afryką. Firma powstała w maju 1992 roku w Krakowie jako pierwszy specjalistyczny sklep z kawą w Polsce. Jest przedsięwzięciem wyłącznie polskim, którego koncepcja została opracowana przez Zofię i Krzysztofa Drohomireckich. Celem właścicieli było stworzenie profesjonalnego centrum kawowego, w którym można byłoby uzyskać wszelkie informacje o kawie i sposobach jej przyrządzania, kupić możliwie największą ilość jej rodzajów i akcesoriów służących do przygotowania najwyższej klasy naparu. Równocześnie umożliwiono klientom próbowanie wszystkich kaw firmowych we wchodzącej w skład kompleksu pijalni kawy. W grudniu 1993 roku firma rozpoczęła tworzenie sieci sklepów firmowych opartych o umowy franchisingowe. Obecnie działa 25 jednostek sieci w całej Polsce.

Wojciech Lewandowski – właściciel i masterfranchiser Pożegnania z Afryką powiedział Home&Market: Polska jest bardzo chłonnym rynkiem i jest jeszcze miejsce na nowe sieci kawiarniane. Jednak kawiarnia kawiarni nierówna. Kawiarnie typu Pożegnanie z Afryką maja swój familijny klimat. Klient wie, co pije, sam wybiera rodzaj kawy, daje do zmielenia, obserwuje cały proces parzenia napoju. Druga sprawa to jakość sprzedawanego produktu.

Za kilka lat kawa na pewno zdetronizuje herbatę. Kulturę picia kawy tworzą w pewnym rodzaju zachodnie sieci coffee barów. Tworzą modę na szybką, poranną kawę z papierowego kubka. Szczególnie jest to widoczne wśród młodych menedżerów, którzy coraz częściej wpadają rano do kawiarni, zmawiają kawę na wynos i gnają do pracy. Przyzwyczajenie do picia herbaty zostało nam jeszcze z dawnych czasów. To również kwestia pokoleń. To, które wychowało się na herbacie odchodzi w przeszłość. Za kilka lat kawa stanie się napojem popularnym, zaś picie herbaty będzie swojego rodzaju ceremonią.

Więcej: Monika Bartnik, Mariusz Żakowski, Home&Market, luty 2003, str. 79